Hoe denkt een kat?

Hoe denkt een kat? Wat weten we over de zogenaamde cognitieve vermogens van katten? Cognitie is Latijn voor kennen of weten. Het verwijst naar de processen die betrokken zijn bij het verwerven en verwerken van informatie. Cognitieve functies zijn bijvoorbeeld waarnemen, leren, onthouden, beslissen, redeneren, problemen oplossen en tellen. Hersen- en cognitieonderzoek is helemaal hot, en niet alleen bij mensen. Zo zijn er wereldwijd  verschillende onderzoeksgroepen die onderzoeken hoe honden denken en zijn er in de afgelopen 10 jaar heel veel artikelen over cognitie bij honden gepubliceerd. Onderzoek naar de denkwereld van katten is zeldzamer. Dit artikel geeft een overzicht van wat er tot op heden bekend is over de cognitieve vermogens van katten.

hoe denkt een kat 

Leren

Leren doen katten op verschillende manieren maar voornamelijk via conditionering; het leggen van associaties en verbanden. Een kat die met een dichte deur geconfronteerd wordt, kan met zijn poot aan de deur gaan krabben. Als de deur dan opengaat, zal hij een verband leggen tussen zijn gedrag en het resultaat daarvan. Katten leren ook associaties te leggen tussen twee prikkels; zo leren ze dat het openen van de koelkast de komst van voedsel betekent, dat als de deurbel gaat er visite binnenkomt en dat de reismand meestal een bezoek aan de dierenarts voorspelt.

 

Via conditionering kunnen we katten ook trainen, maar niet alles is aan te leren. Vroege experimenten uit de psychologie laten zien dat katten zich gemakkelijk leren te bevrijden uit puzzelboxen door in een bepaalde volgorde aan koordjes te trekken of op hefboompjes te drukken, maar ze ontdekten niet dat ze uit de box konden komen als de onderzoeker het deurtje opendeed wanneer ze zich krabde of waste. Het associëren van een verzorgingshandeling met een extern praktisch gevolg is blijkbaar onnatuurlijk voor katten.

 

Ander onderzoek laat zien dat bepaalde associaties ook niet te herconditioneren zijn. Voor katten is dat bijvoorbeeld de associatie tussen hoge geluiden en prooidieren. In het betreffende onderzoek waarin zowel ratten als katten getest werden, verscheen er voedsel aan het ene eind van een gang op het moment dat er aan de andere kant van de gang een hoog geluid klonk. De dieren moesten snel van de luidspreker naar de voedselautomaat rennen, anders verdween het voedsel. Ratten leerden dat snel en feilloos. Katten renden bijna allemaal op het geluid af in plaats van naar het eten. Zelfs als ze het na lang oefenen door hadden, keken ze toch nog even waar het geluid vandaan kwam voordat ze naar het voedsel liepen. Voor katten zijn hoge geluiden blijkbaar te belangrijk om te negeren omdat het kan betekenen dat er voedsel te vinden is.

 

Objectpermanentie

Kinderen maken verschillende fases door in het begrijpen van de wereld. Objectpermanentie, het cognitieve vermogen om te snappen dat iets dat uit het zicht is nog steeds bestaat, wordt beschouwd als een belangrijke mijlpaal voor kinderen. Een methode om objectpermanentie te testen is de ‘zichtbare verplaatsingtest’ waarbij men een aantrekkelijk object achter een obstakel laat verdwijnen. Onderzoek bij katten toont aan dat ze begrijpen dat het object nog bestaat aangezien ze achter de hindernis gaan zoeken.

 

Een andere test om objectpermanentie mee aan te tonen is de ‘onzichtbare verplaatsingtest’. In deze test wordt het aantrekkelijke object in een doos gedaan en achter een obstakel zoals een scherm geplaatst. Daar wordt het object vervolgens uit de doos verwijderd en verborgen achter het scherm. Tenslotte wordt de lege doos getoond. Om te slagen moet een kat kunnen bedenken dat als het object niet meer in de houder zit, het verwijderd moet zijn achter de hindernis en dat daar dus gezocht moet worden. De meeste onderzoeken laten zien dat katten op deze test niet slagen, tenzij er een alternatieve onderzoeksmethode gehanteerd wordt.

 

Lees hier het volledige artikel dat verscheen op 1 februari 2017 in DIER•EN•ARTS.

 

Loading

Frustratie bij katten

Frustratie bij kaFrustratie bij kattentten kan tot agressie leiden. Een kat kan gefrustreerd raken als hij een bepaald doel voor ogen heeft en hij daarin belemmerd wordt. Of wanneer hij een bepaalde verwachting heeft die niet uitkomt. Als reactie hierop kan hij reageren met agressie richting degene die de frustratie veroorzaakt of op een ander die toevallig in de buurt is. Dit kan naar mensen zijn, maar ook naar andere dieren in huis. Als een kat bijvoorbeeld denkt naar buiten te mogen en je staat dat niet toe, dan kan hij naar je gaan blazen of uithalen. Het lijkt op redirectie-agressie, waarbij er ook sprake is van afreageren, maar bij redirectie-agressie is er echter al opgebouwde spanning over iets aanwezig. Denk bijvoorbeeld aan een kat die spanning opbouwt bij het zien van een andere kat in de tuin en die deze spanning afreageert op zijn huisgenoot die naast hem in de vensterbank zit (of springt). Bij frustratiegerelateerde agressie is de gemoedstoestand van de kat neutraal totdat hij gefrustreerd raakt.

 

Frustratie bij katten; wat is de oorzaak?

 

Het vermoeden bestaat dat frustratiegerelateerde agressie vaker voorkomt bij kittens die te vroeg zijn weggehaald bij hun moeder. Deze kittens hebben vaak het speenproces gemist en dat proces zorgt er voor dat een kitten leert om te gaan met frustratie. In het speenproces gaat de moederpoes de kittens de toegang tot de tepels ontzeggen. Een kitten dat melk wil, wordt dus op een gegeven moment door de moeder geweigerd terwijl het daarvoor wel melk kreeg. Hierdoor leert een kitten dat dus niet alles gaat zoals hij verwacht en leert hij om te gaan met frustratie. De meeste bronnen melden dat het speenproces 4 a 5 weken na de geboorte begint en op 7 a 8 weken is voltooid. Echter, niet alle moederpoezen ontzeggen kittens de toegang tot melk, dus niet alle kittens doorlopen automatisch dit speenproces.

 

Verder lezen, kan in mijn artikel ‘Grrr … het gaat niet zoals ik wil! Katten en frustratiegerelateerde agressie’.

 

Voor meer informatie over agressie bij katten, zie www.mijnkatisagressief.nl

Loading

Aandachtvragend gedrag

aandachtvragend gedrag

Aandachtvragend gedrag is gedrag  waarvan een kat geleerd heeft dat het succesvol is bij het verkrijgen van een reactie. Veel eigenaren zien aandachtvragend gedrag bij hun kat, maar slechts een klein percentage ziet het gedrag als een probleem. Het gedrag wordt pas problematisch voor een eigenaar als de frequentie of manier van aandacht vragen ongewenst is. Gehoorde noodkreten zijn dan: ‘Mijn kat houdt mij uit mijn slaap. Ik kom niet aan mijn bezigheden toe. Als ik geen aandacht geef, begint hij iets te slopen. Het lijkt alsof het nooit genoeg is. Mijn kat volgt mij overal.’

 

Hoe uit aandachtvragend gedrag zich?

Miauwen is waarschijnlijk de meest bekende uiting van aandachtvragend gedrag. Katten onderling miauwen nauwelijks, ze communiceren vooral via geuren en lichaamstaal. Het is een vorm van communicatie die naar mensen toe ontwikkeld is. Wij mensen zijn nu eenmalig vocaal ingesteld, wij zijn praters, en reageren meer op een mauw dan op een geurvlag of een omhooggestoken staart. Naast het miauwen zie je gedragingen als voor de voeten lopen, aantikken met een pootje, aan de kleding trekken, springen op ‘verboden’ gebieden, over het bureau of bed lopen, of voor de voeten lopen. Soms worden katten destructief; gooien ze objecten omver of krabben ze aan de meubels om aandacht te vragen.

 

Katten zijn vaak heel goed in het ontdekken van gedragingen die eigenaren niet kunnen negeren en die altijd ‘werken’, altijd een reactie opleveren, zelfs wanneer de eigenaar met iets anders bezig is. Dit kan een bepaalde mauw zijn die de eigenaar heel vertederend vindt of als de kat mooie spulletjes laat wankelen op een kastje. Aandachtvragend gedrag treedt alleen op als de eigenaar aanwezig is en kan erger worden als eigenaren bezig zijn met iets anders. Katten kunnen meestal goed voorspellen wanneer de aandacht wordt weggenomen, bijvoorbeeld als de telefoon gaat of de tune van het favoriete tv-programma  van de eigenaar te horen is, en starten precies op dat moment hun aandachtvragend gedrag. Aandachtvragend gedrag kan erger worden als een kat geen idee heeft wanneer er aandacht verkrijgbaar is en wanneer niet. Een onzekere uitkomst kan ook tot frustratie leiden, of tot overspronggedrag zoals het plots wassen of krabben van zichzelf.

 

Lees verder in mijn artikel Mag ik even aandacht?

Loading

Gedragsproblemen bij de kat: vijf misverstanden

gedragsproblemen bij de katKatten zijn erg leuk gezelschap. Soms kunnen ze echter ook vervelend gedrag vertonen, zoals onzindelijkheid of agressie. Over de oorzaken van gedragsproblemen bij de kat bestaan nogal wat misverstanden. Deze leiden niet alleen tot een verkeerde aanpak, maar vaak ook tot het onnodig afstaan van een kat. In dit artikel worden vijf veel voorkomende misverstanden over gedragsproblemen bij katten besproken en worden er tips gegeven.

 

Misverstand #1 Een onzindelijke kat is een gestreste kat

Onzindelijkheid komt heel veel voor bij katten en de heersende gedachte is dat stress daarin een grote rol speelt. Stress kan urinewegproblemen veroorzaken die op hun beurt tot onzindelijkheid kunnen leiden. Maar als een medische oorzaak door de dierenarts is uitgesloten, is de boosdoener bijna altijd de kattenbak. Katten hebben duidelijke voorkeuren voor het doen van hun behoeften en daar voldoen de meeste kattenbakken niet aan. Vieze bakken, overdekte bakken, te weinig bakken, te kleine bakken, verkeerde vullingen en verkeerde locaties. Allemaal redenen voor een kat om ergens anders zijn behoeften te doen. Als een kat eenmaal de bak gaat mijden, kan hij vervolgens vrij snel leren dat een andere locatie beter aan zijn wensen voldoet. De bank, deurmat of bed zijn niet overdekt, wel schoon, ruim en rustig, en prettig voelend aan de pootjes; prima plekken om er voortaan te plassen of te poepen! Als gevolg van een verkeerd ‘kattenbakmanagement’ ontstaat er dus al snel een geconditioneerde (aangeleerde) onzindelijkheid, een door gedragstherapeuten veelvuldig gestelde diagnose.

 

Tip: Als uw kat onzindelijk is, laat dan als eerste de urine onderzoeken. Is er geen medische oorzaak, ga dan als eerste aan de slag met de kattenbakken. Op www.mijnkatisonzindelijk.nl vindt u tips voor een goed kattenbakmanagement. Is het probleem dan nog niet opgelost, dan is de onzindelijkheid waarschijnlijk geconditioneerd en kan een gedragstherapeut u helpen de conditionering te doorbreken.

 

Benieuwd naar de overige 4 misverstanden? Klik hier voor het gehele artikel.

Loading

Slapen als een kat

Slapende Dix

Katten staan bekend om hun slaaptalent. Maar wat is slaap en wat voor functie heeft slaap? Kunnen katten net als mensen dromen? Hoe lang slapen katten? En lijden katten ook aan slaapstoornissen? Lees meer over slaap bij katten in mijn artikel voor het tijdschrift Kattenmanieren.

 

 

Loading

Slaap bij dieren

slaap bij dierenSlaap is fascinerend; we besteden er gemiddeld 8 uur per dag aan, het treedt op bij veel dieren, en toch weten we nog steeds niet wat de functie is. Er bestaan verschillende theorieën over slaap: het zou energie besparen, zorgen voor lichamelijk herstel en van belang zijn bij het reorganiseren van opgedane informatie en het scheppen van geheugenruimte. Tussen diersoorten onderling zijn er ook opvallende verschillen in slaap, zowel in duur als in patroon, en net als bij mensen kunnen dieren aan slaapstoornissen leiden.

 

Wat is slaap?

Slaap wordt door onderzoekers beschreven in termen van uiterlijk waarneembare gedragscriteria. Het is een toestand van verminderde motoriek en verminderde reactie op omgevingsprikkels, waaruit het organisme – anders dan bij een coma of narcose – gewekt kan worden. Hiervoor wordt een rustige, veilige en liefst comfortabele plek gezocht en een typische lichaamshouding aangenomen. Wat naast deze gedragscriteria ook kenmerkend is voor slaap, is dat het wordt ingehaald als het onmogelijk wordt gemaakt. Na langdurig wakker zijn, wordt de slaap langer en dieper. Dit effect van slaapdeprivatie is zowel bij mensen als andere diersoorten aangetoond, waaronder ratten, katten en dolfijnen. Blijkbaar is er in ieder organisme een soort intern mechanisme aanwezig dat ervoor zorgt dat de slaapdruk wordt opgevoerd naarmate het organisme langer wakker is.

 

Slaapmetingen

Als de hierboven beschreven gedragscriteria worden gecombineerd met een meting van de elektrische activiteit in de hersenen wordt het zichtbaar dat het brein tijdens de slaap niet op een laag pitje staat maar nog steeds behoorlijk actief is. Bij de overgang van waak naar slaap treedt er op het elektro-encefalogram (EEG) een verandering op van snelle en kleine hersengolven naar trage en grote golfbewegingen. Deze staat wordt de non-REM slaap (NREM-slaap) genoemd. Wanneer de hersenactiviteit vervolgens verandert in een snel patroon dat lijkt op waak en er is tegelijkertijd sprake van snelle oogbewegingen, spreekt men over de ‘rapid eye movements’ slaap (REM-slaap). Deze twee slaapstadia, de REM-slaap en NREM-slaap, zijn in bijna alle zoogdieren aangetoond (2). Bij walvissen en dolfijnen is er bij dergelijke slaapmetingen ook nog een heel bijzonder fenomeen naar voren gekomen, namelijk dat de slaap maar in één hersenhelft tegelijk optreedt. Als de linkerhelft van het brein slaapt dan is het rechteroog dicht en het linkeroog open. Deze slaapspecialisatie is waarschijnlijk een aanpassing aan de omgeving. Om adem te halen moet het dier namelijk zijn blaasgat boven het wateroppervlak brengen en dus constant in beweging blijven.

 

Lees verder in mijn, in DIER•EN•ARTS gepubliceerde, artikel over slaap bij dieren.

Loading

Straf in de opvoeding

Luke en MuisUit gedragsconsulten blijkt keer op keer dat eigenaren in probleem-situaties snel geneigd zijn hun kat te straffen. Gedragstherapeuten zien gelijkenissen met de opvoeding van kinderen waarbij ouders ook vaak straf gebruiken, ondanks dat het gebruik van straf ter discussie staat. In het artikel Straf in de opvoeding ga ik samen met mijn collega psycholoog en diergedragstherapeut Eline Teygeler dieper in op het fenomeen straf. Het artikel het geeft inzicht in waarom mensen zo snel naar dit middel grijpen, geeft inzicht in een verkeerde toepassing van straf en bespreekt tevens de regels van straffen.

Loading

Gedragsveranderingen bij de oudere kat

De levensverwachting van katten is fors toegenomen, niet alleen dankzij de vooruitgang in de diergeneeskunde maar ook door verbeteringen in de voeding. Helaas komt ouderdom bij katten, net als bij mensen, met gebreken. Als katten ouder worden, kunnen er allerlei gedragsveranderingen optreden die duiden op gezondheidsproblemen. Vaak is een verandering in het gedrag het enige signaal dat er medisch iets niet in orde is. Het is daarom verstandig om het gedrag van de oudere kat goed in de gaten te houden. Lees hier het artikel van mijn en mijn collega gedragstherapeut en dierenarts Nienke Bijvoets over gedragsveranderingen bij de oudere kat.

 

Loading

Het (a)sociale leven van katten

DSCF0425Er is lang gedacht dat de kat een solitaire diersoort is. Katten jagen namelijk alleen en hun prooi is afgestemd op een eenpersoonsmaaltijd. De meeste wilde katachtigen zijn inderdaad solitair, uitgezonderd de leeuw die in groepen leeft. Inmiddels is echter bekend dat het sociale systeem van onze huiskatten behoorlijk flexibel is en dat ze zowel alleen als in groepen kunnen leven. Ook laten ze verschillende sociale gedragingen zien, waarmee het wijdverspreide idee dat de kat asociaal is, langzaam maar zeker verdwijnt. Lees hier alles over de sociale organisatie, territoria, dominantie en sociaal gedrag bij katten.

Loading

Omgevingsverrijking en het bevorderen van kattenwelzijn

Voedselverrijking (Acitivity board)De omgeving waarin een kat gehuisvest is, speelt een grote rol bij het welzijn van de kat en bij de ontwikkeling van gedragsproblemen. Het is dan ook belangrijk om de omgeving zodanig in te richten dat het welzijn van de kat bevorderd wordt. Het aanpassen van de omgeving ter bevordering van het lichamelijke en psychische welzijn van een in gevangenschap levend dier wordt ook wel omgevingsverrijking genoemd. Lees hier het artikel van mij en mijn collega Nienke Bijvoets over omgevingsverrijking voor katten.

Loading

Kittens scheiden van moeder

kittens scheiden van moederKittens scheiden van moeder en nestgenoten, op welke leeftijd kunnen we dat het beste doen? Het bepalen van de ideale scheidingsleeftijd hangt af van verschillende factoren. De vraag is niet alleen op welke leeftijd het kitten zelfstandig kan eten maar ook wanneer het een goede afweer heeft opgebouwd en voldoende sociale vaardigheden heeft ontwikkeld. Daarnaast is het de vraag op welke leeftijd het aanpassings- en herstelvermogen het grootst is, en of het kitten voldoende gestimuleerd wordt in de omgeving waarin het opgroeit.

 

In 2010 heb ik samen met dierenartsen en collega gedragstherapeuten een rapport geschreven over het scheiden van kittens van de moeder en nestgenoten. Dit rapport is te vinden op de website van het Platform Verantwoord Huisdierbezit. In het tijdschrift DIER•EN•ARTS heb ik een samenvatting gepubliceerd, deze is hier te lezen.

 

Loading

Introductie van een nieuwe kat

introductie nieuwe katDe introductie van een nieuwe kat kan het beste geleidelijk aangepakt worden. Als katten elkaar niet kennen is het namelijk niet verstandig ze direct bij elkaar te zetten. Katten zijn territoriaal en hebben tijd nodig om aan elkaar te wennen. Een abrupte introductie kan tot een conflict leiden waarbij de eerste kennismaking direct verpest is en zowel de katten als de eigenaar in de stress schieten. Ook kan het de start zijn van een langdurige intolerantie tussen de katten en leiden tot problemen zoals angst, agressie en sproeien. Lees hier alles over de introductie van een nieuwe kat.

 

Loading

Stress bij katten

stress bij katten

Het opheffen van voorpootje = stress

Katten hebben de naam snel gestrest te zijn. Maar wat is stress eigenlijk? Wanneer treedt het op? Hoe herken je stress bij katten en hoe kun je het voorkomen?

 

Wat is stress?

 

Stress roept meestal een negatief beeld op. Toch is dat onterecht. Een stressreactie is in feite een normale, natuurlijke reactie van het lichaam die ervoor zorgt dat een kat adequaat kan reageren in bepaalde situaties. Het zogenaamde sympathisch zenuwstelsel wordt geactiveerd waardoor de vecht- of vluchtreactie (‘fight or flight’) in werking treedt.

 

Hierbij worden hormonen zoals (nor-)adrenaline en cortisol geproduceerd, waardoor de bloeddruk stijgt en de hartslag toeneemt. Ook neemt de longcapaciteit toe en verwijden de bloedvaten naar hersenen, spieren en kransslagader zich. Verder wordt de stollingsfactor in het bloed verhoogd, wat ervoor zorgt dat wondjes zich sneller dichten. Adrenaline en cortisol zorgen tevens voor een toenemende beschikbaarheid van glucose die vervolgens wordt gebruikt als brandstof voor spieren en zenuwcellen. Ook worden suiker- en vetreserves aangesproken als extra brandstof. Daarnaast vernauwen de bloedvaten naar huid, nieren en spijsverteringsorganen zich en komt de spijsvertering bijna helemaal stil te liggen. Kortom het lichaam raakt in staat van paraatheid, klaar voor actie. De stressreactie van het lichaam vergroot dus de overlevingskansen van een kat.

 

Wanneer treedt stress op?

Stress ontstaat als een prikkel of een gebeurtenis in de omgeving van een kat (tijdelijk) niet voorspelbaar is en/of niet beïnvloedbaar is. Dit kunnen zowel negatieve als positieve prikkels of gebeurtenissen zijn, zoals een confrontatie met een andere kat, de binnenkomst van een vreemde, een aanvangende speelsessie, of het zien van een prooi. Wanneer een prikkel kort aanwezig is, zal de stressreactie afnemen. Als een relevante prikkel echter steeds aanwezig blijft en de omgeving blijft voor de kat gedurende langere tijd onvoorspelbaar en oncontroleerbaar, kan de stressreactie blijven bestaan. Er is dan sprake van chronische stress. Talloze situaties kunnen bij katten chronische stress oproepen, zoals verhuizingen, verbouwingen, veranderingen in de routine, nieuwe gezinsleden of dieren in huis, een inconsequente omgang met de kat, harde geluiden, straf, of teveel katten in de omgeving.

 

Meer lezen over stress bij katten?

 

In het artikel Katten en stress. Is een kat een stresskip? van mij en mijn collega kattengedragstherapeut en dierenarts Nienke Bijvoets lees je alles over stress bij katten.

 

Loading

Katten & spel

Dix met speeltjeWaarom spelen kittens? Hoe herken je of katten onderling spelen of vechten? Hoe voorkom je dat een kat te ruw speelt? En hoe kun je zelf het beste met je kat spelen? Lees het antwoord op deze vragen in dit artikel van mij en mijn collega gedragstherapeut en dierenarts Nienke Bijvoets.

 

Loading

Kattengedragstherapie?!

kattengedragstherapieGedragstherapie voor dieren is een snel groeiend vakgebied. Het biedt een oplossing voor gedrag dat huisdiereigenaren als een probleem ervaren. Veel mensen hebben weleens gehoord van hondengedragstherapie, maar kattengedragstherapie is nog vrij onbekend. Dat is jammer, want ook bij katten is probleemgedrag prima te verhelpen.

 

Gedragsproblemen bij katten

Katten zijn enorm in populariteit gestegen, er leven momenteel 3,3 miljoen katten in Nederland. Helaas vertonen veel katten ook probleemgedrag. Vaak gaat het om gedrag dat normaal is voor katten, maar vervelend voor de eigenaar, zoals krabben of sproeien. Of het is abnormaal gedrag, zoals overmatig wassen of staartjagen. Ook is ongewenst gedrag vaak (onbewust en onbedoeld) aangeleerd. Uit een Nederlandse studie blijkt dat 24% van de katteneigenaren problemen ervaart met het gedrag van hun kat. In een Duitse studie onder katteneigenaren wordt bij maar liefst 54,7 % van de katten gedragsproblemen gerapporteerd, waaronder angst, krabben aan meubilair, agressie, onzindelijkheid en sproeien.

 

Reden voor afstand

Gedragsproblemen kunnen de relatie tussen de eigenaar en de kat verslechteren, maar ook een reden zijn om afstand te doen van de kat. Zo werd in een studie naar de redenen voor het afstaan van katten, bij 28% een gedragsprobleem als reden opgegeven. Bovenaan de lijst stond onzindelijkheid. Voor eigenaren kunnen gedragsproblemen ook een reden zijn om euthanasie van hun huisdier te overwegen. Uit een Amerikaans onderzoek bleek dat maar liefst 18% van de katteneigenaren euthanasie als serieuze optie overwoog bij een gedragsprobleem.

 

Medische oorzaak uitsluiten

Als er sprake is van probleemgedrag dan kan er een medische oorzaak voor zijn. Een verandering in gedrag is vaak het eerste teken dat een kat zich niet goed voelt. Daarom is het belangrijk dat een dierenarts eerst mogelijke medische oorzaken van het gedrag uitsluit of behandelt. Gedragsproblemen waarbij een medische oorzaak het vaakst meespeelt zijn onzindelijkheid en zich overmatig wassen. Bij onzindelijkheid kan er bijvoorbeeld sprake zijn van een urinewegprobleem en bij overmatig wassen van een allergie. Bij agressie naar mensen of andere katten kan pijn een rol spelen en geïrriteerdheid en overactiviteit bij oudere katten kan veroorzaakt worden door een te snel werkende schildklier.

 

Meer lezen over kattengedragstherapie?

In het artikel Gedragstherapie voor katten?! van mij en mijn collega Nienke Bijvoets, kattengedragstherapeut en dierenarts, leest u alles over kattengedragstherapie.

Loading

Vriendelijkheid bij katten

Dix en JipAls we katten als huisdieren willen houden, zijn eigenschappen als vriendelijkheid, gehechtheid en sociaal gedrag ten opzichte van mensen zeer gewenst. De vraag is hoe deze eigenschappen ontstaan en waar toekomstige katteneigenaren rekening mee moeten houden bij de keuze van een kat. Lees hier mijn artikel over vriendelijkheid bij katten.

Loading